Thursday, June 23, 2016

Các giai đoạn gọi vốn của một startup

1 . Bootstrap
Tức là giai đoạn mà bạn dùng chính tiền của mình để xây dựng startups, ko xin của ai cả. Ở VN, giai đoạn này là rất phổ biến trước khi các startups xin được tiền. Tuy nhiên ở Mỹ, họ có thể xin vốn mà ko cần bootstrap, tức là họ xin được tiền ngay từ khi họ mới chỉ có ý tưởng và founder.
2. Co-founder
Co-founder để đây cũng không hẳn là đúng lắm, vì nó không tương đương với các giai đoạn khác nhưng mình vẫn để như vậy vì co-foundes có mang đến cho bạn rất nhiều vốn: kiến thức, trách nhiệm, tình yêu,… Thông thường co-founder sẽ expect 50% cổ phần vì họ sẽ cùng sống chết với ý tưởng của bạn mà.
3.Seeding round
Giờ bạn đã qua bootstrap, hết tiền rồi, bạn sẽ cần bước vào Seed round. Seed round sẽ có thể lấy từ 3 nguồn:
(1) Family/friend: vốn từ người thân, bè bạn
(2) Angel investor: vốn từ một nhà đầu tư cá nhân
(3) Crowd funding: gọi vốn công đồng
Mình chỉ nói thêm về Angel investor một tý, crowd funding thì sẽ nói sau. Tiền trong giai đoạn này thường dùng để nghiên cứu thị trường, phát triển sản phẩm, … Rõ ràng đầu tư vào giai đoạn này rất mạo hiểm vì bạn thực sự chưa có gì nhiều để chứng mình rằng mình sẽ thành công. Nên số tiền đầu tư của các Angel thường không cao, khoảng vào trăm nghìn (tùy thuộc, mình nghĩ thị trường VN sẽ ít hơn) và họ cũng sẽ có quyền đòi hỏi cổ phần nhiều hơn. Nhưng lợi ích nhiều nhất mà các angel mang lại là kinh nghiệm + network để bạn grow hơn nữa.

angle investor

4. Series A, B, C

Thôi bây giờ tiêu hết tiền rồi, nhưng phải chắc là đã tiêu có ích nhé, bạn đã có sản phẩm và muốn phát triển mạnh hơn nữa thì cần thêm tiền. Bạn sẽ bước vào các vòng xin tiền từ các Venture capitals.Vòng đầu gọi là series A rồi B rồi C,…
Đến lúc này, sẽ có 3 trường hợp xảy ra
  • Bạn không xin được vốn mà cũng ko tự đi tiếp được: you die =))
  • Bạn xin được vốn, phát triển mạnh đe dọa đến các công ty khác như Google, Yahoo,…-> họ đề nghị mua lại bạn cho rảnh tay! Như Facebook mua lại Whatsapp vậy.
  • Bạn xin được vốn, làm ăn phát đạt khủng khiếp ->IPO thôi, tức là công khai doanh nghiệp và lên sàn chứng khoán. Như Alibaba hoặc Facebook đã làm vậy.
5. Exit — thoái vốn
2 trường hợp dưới trong số 3 t/h trên thì nằm trong vòng thoái vốn của doanh nghiệp. Mình hiểu là cần thoái vốn vì để trả lại tiền cho những người, những công ty đã đầu tư cho bạn vậy. Họ đang giữ cổ phẩn của công ty bạn nhưng cổ phần đấy không chuyển đổi thành tiền được. Để làm được như thế thì cần bán đi hoặc lên IPO .
Mình sẽ nói qua về IPO. Có hai lý do bạn cần IPO
  • IPO chỉ là một cách khác của việc kêu gọi đầu tư, nhưng lần này bạn có thể nhận tiền từ hàng triệu người. Thông qua việc IPO, công ty có thể bán cổ phần trên thị trường chứng khoán, và ai cũng có thể mua cổ phần của công ty bạn. Do đó, bạn có thể nhận được tiền đầu tư dễ dàng hơn thông qua việc bán bớt cổ phần.
  • Lý do thứ hai, trước khi IPO, những người tham gia vào dự án của bạn, bao gồm cả bạn đều giữ những cổ phiếu giới hạn — restricted stock. Bạn không thể chỉ đơn giản mang những cổ phiếu này ra chợ và bán để lấy lại tiền, vì chúng chưa được chứng thực bởi cơ quan chức năng. IPO sẽ làm việc này. Chính nhờ IPO, bạn và các nhà đầu tư khác có thể bán, biến lượng cổ phiếu này thành tiền thật. (source: silicionstrait)
Để IPO, bạn cần tới “investment banker”, là công ty tài chính uy tín như Goldman Sachs, Morgan Stanley,… Họ sẽ giúp bạn chuẩn bị các giấy tờ để lên sàn, bán cổ phiếu cho người này người kia. Sau đó họ sẽ thu lại 7% cổ phần của bạn.



Facebook IPO

from : https://medium.com/@sanluu91

Buy me a coffee