Monday, December 25, 2017

Review sách Platform Revolution - Cách mạng nền tảng



Review sách Platform Revolution - "Cuộc cách mạng trong sân chơi". Một trong những cuốn sách không để gối đầu cho khởi nghiệp. Nên đọc chứ hem dùng gối đầu mà để trên đầu gối để đọc & ngẫm nghĩ.
Viết cho trong con sóng khởi nghiệp, cho những bạn đã, đang & chuẩn bị



Bây giờ nhà nhà khởi nghiệp, người người khởi nghiệp, ai ai cũng ấp ủ một giấc mơ khởi nghiệp. Thành công cũng có, thất bại cũng có. Thành công thì rất tốt mình khỏi phải bàn & cũng không nên chê những người thất bại. Thất bại là một thành công lớn vì người ta đã thành công trong việc vượt qua chính mình, có cái gan dám đứng ra khỏi bầy gà và tập bay như một con đại bàng. Những người dù thành công hay thất bại trong khởi nghiệp đều là những người can đảm nhất, dám đứng dậy và đi tìm “bản nguyên".

Sau khi luyện xong 2 cuốn Originals & Platform revolution, mình có 1 vài chia sẽ với các bạn về khởi nghiệp. Mình nghĩ đây là 2 cuốn sách mà các bạn rất nên đọc & rút ra định hướng cho riêng mình. Nên hiểu là khởi nghiệp không hẳn là phải làm kinh doanh, khởi nghiệp là một quá đình tách ra khởi đám đông, bức phá, tự đi tìm bản nguyên. Chuyện tiền bạc sẽ đến khi bạn thành công. Trong cuộc sống có thể nói là có 2 dạng: Một dạng là nghề nghiệp chọn mình, Hai là mình chọn nghề nghiệp. Bạn thuộc dạng nào?

Nói sơ một chút về cuốn Platform Revolution. Tóm tắt đây là một cuốn sách tổng hợp về cuộc cách mạng thay đổi nền tảng khởi nghiệp trên toàn thế giới. Bạn có bao giờ ngẫm nghĩ về sự hình thành và phát triển của Facebook, Google, Airbnb, Uber, Pinterest, Intagram, Amazon, Alibaba, Bitcoin, Grabtaxi, Twitter…

Airbnb: là Air-bed & breakfast. Khi Brian Chesky & Joe Gebbia 2 kỹ sư thiết kế cao ốc dọn tới San Francisco. Họ nhận ra rằng giá thuê nhà ở đây quá đắc đỏ và khó có thể lây lất ở đây lâu dài. Vì vậy nên họ quyết định cho thuê nệm hơi & phục vụ ăn sáng cho khách dự hội nghị hội thảo. Ngoài ra họ cũng nhận làm hướng dẫn viên du lịch cho khách thuê phòng luôn. Họ xem như đây là công việc bán thời gian của mình. Mục đích ban đầu chỉ là giảm bớt chi phí thuê nhà & thêm 1 chút thu nhập. Chỉ trong vòng 3 tuần đầu, thu nhập của họ kiếm được đã dư tiền trả tiền thuê nhà cho tháng kế tiếp. Và từ ý tưởng đó Airbnb ra đời. Nó nghe có vẽ dễ dàng nhưng cũng mất hơn 8 năm để họ gây dựng thành một cty trị giá hơn 15 tỷ đô & hoạt động 119 quốc gia trên thế giới với hơn 500.000 nhà, phòng... từ phòng trong chung cư cho đến lâu đài. Họ đã phục vụ trên 10 lượt khách. Thành công của Airbnb khiến những tập đoàn khách sạn lớn Hilton, Marriott phải ghanh tị. Những tập đoàn khách sạn này nếu muốn mở rộng hay nâng cấp họ cần một kế hoạch rất chi tiết & một đội ngũ nghiên cứu về chiến lược, thị trường. Chưa kể đến là họ cần một khối lượng tiền lớn để xây dựng khách sạn & nâng cấp cơ sở hạ tầng. Airbnb không sở hữu bất kỳ một phòng nào, không cần nhân viên dọn phòng nào nhưng họ vẫn có lợi nhuận cao & phát triển rất mạnh. Trong khi khách sạn cháy phòng thì Airbnb vẫn có phòng & luôn sẵn sàng.

Herzt một trong những công ty cho thuê xe lớn nhất nước Mỹ và có mặt trên nhiều nước trên thế giới. Họ phải mua nhiều xe và phải chuyển xe đến những sân bay nếu cần thiết để đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Trong khi đó RelayRides, một trong những startup khá mới mẽ đã kết nối khách hàng đến khách hàng bàng dịch vụ cho mượn xe của họ. Ví dụ bạn phải bay sang một tp khách trong vài ngày & phải đậu xe ở sân bay & trả tiền đậu xe thì RalayRides giúp bạn không phải trả tiền đậu xe mà con kiếm được thêm tiền bằng cách cho khách đáp máy bay đến tp của bạn mượn xe. Cái này là dịch vụ cả 2 cùng có lợi ngoại trừ Herzt.

Nói về lĩnh vực media. Các đài truyền hình phải xây dựng studio, trường quay, thuê mướn đội ngũ nhân viên hùng hậu. Nhưng youtube có rất nhiều kênh & người sử dụng tự xây dựng nội dung cho kênh riêng của họ. Nó mạnh đến mức các kênh truyền hình lớn lần lượt cũng phải xây dựng kênh riêng cho mình trên youtube bên cạnh những kênh truyền thống của họ. Các bạn ai chắc cũng biết Viki phải không? Viki thách thức những kênh truyền thông giải trí truyền thống bằng cách sử dụng cộng đồng chuyển ngữ & phụ đề cho phim Châu Á. Sau đó họ đang ký bảng quyền cho những phim lẻ hoă75c phim truyền hình & phân phối đến những quốc gia khác.

Cuộc chiến Uber, Grabtaxi, Grabbike và những hãng taxi truyền thống đang là một đề tài nóng ở nhiều quốc gia, trong đó có VN mình. Trong vòng 5 năm họ đã xây dựng một công ty trị giá 50 tỷ đô và có mặt trên 200 quốc gia & họ không sở hữu bất kỳ một phương tiên nào.
Alibaba sáng lập bởi Jack Ma, và Taobao một trang mua bán trực tuyến dạng như ebay của Mỹ cũng là một ví dụ điển hình. Trên trang họ có hơn 1 tỷ sản phẩm khác nhau nhưng họ không sử hữu bất kỳ một món hàng nào.

Facebook với hơn 1.5 tỷ người dùng thường xuyên vào cập nhật tinh tức, xem hình ảnh, nhạc & video. Thu nhập gần 14 tỷ đô mỗi năm từ quảng cáo và cũng không hề sản xuất bất kỳ một quảng cáo nào cho người quảng cáo.

Bitcoin: Một loại tiền mà bạn có thể đào được bằng việc sử dụng máy tính của mình để đào. Giống như đi đào vàng ảo nhưng kiếm được giá trị tiền thật. Nó cũng được nhiều nơi trên thế giới sử dụng làm phương thức thanh toán. Người tạo ra mỏ tiền bitcoin & người đào đều không cần vác cuốc vác mai hì hục đào xới. Và cũng có nhiều loại tiền ảo & mỏ ảo được hình thành khi, mỏ bitcoin gần cạn. Đây sẽ là một hướng phát triển nên quan tâm.

Đó là một vài ví dụ mình trích ra từ trong sách Platform Revolution. Vậy Platform revolution là gì? Có thể tạm dịch đây là một cuộc cách mạng trong sân chơi. Trong đó Platform là 1 business tạo ra sự kết nối giữa người cung cấp và khách hàng. Nói đơn giản là kết nối những người sử dụng với nhau qua trao đổi hàng hoá, dịch vụ…

Platform là một thách thức lớn cho mô hình Ống dẫn (pipeline) truyền thống. Mô hình truyền thống, 1 Business phải đi qua từng bước một để hình thành giá trị của sản phẩm hay dịch vụ. Ví dụ: Một công ty phải thiết kế rồi sản xuất hàng hoá hay dịch vụ của mình trước, rồi sau đó mới đưa vào kênh phân phối, sử dụng hệ thống marketing, sale để quảng bá sản phẩm. Rồi sau đó khách hàng mới tìm đến, mua và sử dụng sản phẩm, dịch vụ. Mô hình pipeline này truyền thốnng, rất đơn giản trong khi platform là 1 ma trận kết nối tất cả mọi người với nhau. Ví dụ: Bạn có thể là 1 người lái uber ở thành phố này, nhưng khi bay qua 1 nơi khác bạn lại là 1 người sử dụng dịch vụ uber. Bạn có thể là 1 người xem youtube, nhưng 1 ngày đẹp trời bạn quuyết định cover 1 bài hát nào đó & post video lên youtube, được nhiều người xem vậy là bạn đã trở thành 1 người phân phối dịch vụ giải trí đến những người xem khác. Bình thường bạn học tiếng Anh trên Dulingo, nhưng một hôm bạn nghĩ ra, tại sao mình không dạy tiếng Việt cho người nước ngoài? Voila, bạn đã trở thành người cung cấp dịch vụ.

Platform là 1 dạng mô hình năng động, nó lấp vào những chỗ trống, những khoảng cách giữa những tập đoàn đa quốc gia, cty lớn. Một dạng “du kích" trên thương trường. Trong thời đại 3G, 4G thì đây là 1 cuộc chơi “di động" trong thế giới Internet là tất cả và của tất cả.

Nếu bạn có cơ hội thì nên đọc hết quyển Platform Revolution này trước khi đọc quyển Originals. Mình thì đọc quyển Originals “Bản nguyên" trước nên mất thời gian lâu để nghiệm ra những điều hay từ 2 quyển này. Đọc Platform Revolution để thấy được những startups từ trên cao, rồi đọc “Bản nguyên” để thấy được những “Bản nguyên" đầy tài năng đằng sau những khởi nghiệp thành công đó. Đọc hết để thấy được khởi nghiệp không phải là khó, nhưng cũng không dễ. “7 Ups" phải mất hơn 7 lần thay đổi nhãn hiệu trước khi được biết đến trên toàn thế giới.

Các bạn nên đọc để hiểu được sự thay đổi của thế giới & định hướng cho sự khởi nghiệp của mình trong xu hướng của thế giới. Học được cách nhìn của những bản nguyên thành công, học từ những quá trình vất vả, thất bại của những startups để rút ra bài học cho chính mình trước khi khởi nghiệp. Đó là những ý chính mà mình rút ra được từ cuốn Platformrevolution: How networked markets are transforming the economy and how to make them work for you.

Noted: Hình bên dưới là từ phác thảo ý tưởng trên khăn giấy của nhà sáng lập ra
No automatic alt text available.

Buy me a coffee